logo
language iconarrow
menu icon

Sjálfbærni, umhverfi og vernd fólks og fyrirtækja

Auka orkunýtni: Lækka kostnað og minnka kolefnisspor með ISO 50001

7 mín. lestur · Orkustjórar, rekstrarstjórar, fasteignastjórar, fjármálastjórar (CFO), framkvæmdastjórar framleiðslufyrirtækja

Allar greinar

Inngangur: Orka sem afgerandi samkeppnisþáttur

Sveiflukennt orkuverð, hækkandi flutningsgjöld og innlend verðlagning á CO₂ hafa gert orku að einum stærsta kostnaðarliðnum í framleiðslu og þjónustu. Þar við bætist sífellt þéttara net lagaskyldna: Með nýju orkunýtnislögunum (EnEfG) er sífellt fleiri fyrirtækjum skylt að innleiða orku- eða umhverfisstjórnunarkerfi og hrinda hagkvæmum ráðstöfunum um afgangsvarma og orkunýtni í framkvæmd.

Sá sem les orkunotkun sína aðeins einu sinni á ári af rafmagnsreikningnum lætur raunverulega peninga renna sér úr greipum.

Alþjóðlegi staðallinn ISO 50001 fyrir orkustjórnunarkerfi (EnMS) býður reynda aðferð til að gera orkuflæði gagnsætt, útrýma sóun kerfisbundið og setja fjárfestingar í orkunýtni á traustan efnahagslegan grunn.

Hvernig virkar orkustjórnunarkerfi samkvæmt ISO 50001?

Í miðju ISO 50001 er stöðug umbót á orkutengdri frammistöðu (Energy Performance). Staðallinn neyðir stofnanir til að skrá orkugrunn sinn nákvæmlega og stýra lykiltölum:

1. Orkumat (Energy Review)

Á grundvelli raunverulegra mæligagna eru mikilvægustu orkunotkunarsviðin (Significant Energy Uses – SEUs) greind: Það geta verið orkufrek framleiðslutæki, þrýstiloftskerfi, kæli- og hitakerfi eða gagnaver.

2. Lykiltölur orkuframmistöðu (EnPIs) og orkugrunnlína (EnB)

Notkunartölur einar segja lítið: Ef framleiðsla eykst um 30% eykst rafmagnsnotkunin líka. ISO 50001 krefst þess vegna sértækra lykiltalna (t.d. kWh á framleitt tonn eða kWh á vélartíma), leiðréttra fyrir ytri þáttum eins og útihita eða nýtingu.

3. Aðgerðaáætlanir og orkumarkmið

Á grundvelli gagnanna eru áþreifanlegar ráðstafanir skilgreindar: Allt frá endurnýjun yfir í háafkastamikla IE4/IE5-mótora og nýtingu afgangsvarma til bestunar á biðtíma utan framleiðslutíma.

Fjórir áþreifanlegir kostir vottunar samkvæmt ISO 50001

  1. Veruleg lækkun orkukostnaðar: Reynslan sýnir að fyrirtæki lækka orkunotkun sína um 5 til 15% þegar á fyrstu 12 til 24 mánuðunum eftir innleiðingu orkustjórnunarkerfis – oft einungis með skipulagslegum ráðstöfunum án stórra fjárfestinga.
  2. Uppfylling lagaskyldna (EnEfG og EDL-G): Með vottuðu orkustjórnunarkerfi samkvæmt ISO 50001 uppfyllið þið úttektarskyldur samkvæmt orkunýtnislögunum og eruð undanþegin aðskildum orkuúttektum samkvæmt DIN EN 16247.
  3. Skattaívilnanir og styrkir: Í mörgum löndum er ISO 50001 forsenda þess að njóta ívilnunar vegna álagstoppa, bóta vegna raforkuverðs eða opinberra styrkja til orkunýtniaðgerða.
  4. Framlag til loftslagsmarkmiða og núlllosunar: Hver sparuð kilóvattstund af rafmagni eða gasi dregur beint úr kolefnisspori fyrirtækisins (Scope 1 og Scope 2) og styrkir stöðu ykkar í samtali við viðskiptavini.

Ráð úr reyndinni: Dæmigerðir „fljótir sigrar“ í orkustjórnun

Hvar gufar mest orka upp í fyrirtækjum? Í reynd rekast úttektarmenn okkar aftur og aftur á sömu sparnaðartækifærin:

  • Leki í þrýstilofti: Þrýstiloft er dýrasta orkuformið í rekstri. Leki er í óskoðuðum kerfum oft 20 til 30% af allri notkun þrýstilofts.
  • Launafl og tap í biðstöðu: Vélasalir sem ekki er slökkt á um helgar eða of stór dælukerfi valda gífurlegu grunnálagi.
  • Skortur á varmaendurvinnslu: Heitt útblástursloft frá þjöppum eða framleiðsluofnum er næstum alltaf hægt að nýta til að hita hús eða neysluvatn.

Leiðin að vottun samkvæmt ISO 50001

Innleiðing orkustjórnunarkerfis fer fram með skipulögðum hætti:

  1. Byggið upp mæliáætlun: Setjið upp millimæla við aðalnotendur ef þörf er á, til að loka gagnagötum.
  2. Samþykkið orkustefnu: Stjórnendur skuldbinda sig til stöðugrar aukningar skilvirkni og til að sjá fyrir nauðsynlegum úrræðum.
  3. Virkjið starfsfólk: Þjálfið stjórnendur véla og fasteignastjóra í orkusparandi háttsemi.
  4. Vottunarúttekt: Úttektarteymi cert-authority.com (ICB) kannar stjórnunarkerfið á staðnum með tilliti til samræmis við staðalinn og raunverulegrar umbótar á orkunýtni.

Niðurstaða

ISO 50001 er einn fárra staðla sem skilar sér beint á bankareikninginn. Fjárfestingin í stjórnunarkerfinu og vottuninni skilar sér margfalt til baka með varanlega lægri rekstrarkostnaði.

Lækkið orkukostnaðinn varanlega:
Látið cert-authority.com votta orkustjórnunarkerfið. Skoðið gagnsæju úttektarskilmálana.