შესავალი: ნდობა ყველაზე მნიშვნელოვანი ინგრედიენტია
სურსათის კრიზისი ყველა მწარმოებლისა და რესტორანის კოშმარია: უცხო სხეული პროდუქტში, დაბინძურება სალმონელათი ან ლისტერიით, დაუდეკლარირებელი ალერგენები ან გაცივების ჯაჭვის ჩაშლა საგანგებო შემთხვევაში იწვევს ქვეყნის მასშტაბით პროდუქტის გამოხმობას, გამანადგურებელ ზიანის ანაზღაურებას და მომხმარებელთან ნდობის გამოუსწორებელ დაკარგვას.
მსოფლიო სურსათის ჯაჭვი დღეს მაღალ დონეზეა დაკავშირებული. ნედლეული კონტინენტებიდან მოდის მთელი მსოფლიოს გარშემო. მით უფრო მნიშვნელოვანია სურსათის უვნებლობის მსოფლიოში აღიარებული, გამჭვირვალე სტანდარტი.
საერთაშორისო სტანდარტი ISO 22000 Food Safety Management Systems (FSMS)-ისთვის აერთიანებს გამოცდილ HACCP პრინციპებს თანამედროვე მენეჯმენტის სისტემის უპირატესობებთან. ის უზრუნველყოფს სურსათის უვნებლობას მთელ ღირებულების ჯაჭვზე — „ფერმიდან სუფრამდე“.
განსხვავება წმინდა HACCP-სა და ISO 22000-ს შორის
ბევრი საწარმო კითხულობს: „ხომ უკვე HACCP-ის მიხედვით ვმუშაობთ — მაშინ რისთვის გვჭირდება ISO 22000?“
HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) წმინდა საფრთხეზე დაფუძნებული კონტროლის კონცეფციაა. ევროკავშირში ის კანონითაა სავალდებულო, მაგრამ სამეწარმეო მენეჯმენტის სტრუქტურებს არ ფარავს.
ISO 22000 ამას ბევრად სცდება:
| ასპექტი | წმინდა HACCP კონცეფცია | ISO 22000 (FSMS) |
|---|
| ფოკუსი | წმინდა ჰიგიენისა და კონტროლის ინსტრუმენტი კრიტიკულ საკონტროლო წერტილებზე. | მთლიანი მენეჯმენტის სისტემა (ლიდერობის, უწყვეტი გაუმჯობესებისა და რესურსების ჩათვლით). |
| სტრუქტურა | კუნძულოვანი გადაწყვეტა წარმოებაში. | ჰარმონიზებული სტრუქტურა (სრულად თავსებადი ISO 9001, 14001, 27001-თან). |
| მომწოდებელთა ჯაჭვი | უმეტესად საკუთარი საწარმოს საზღვრებით შემოიფარგლება. | მომწოდებლებისა და წინა და მომდევნო ჯაჭვების სისტემური ზედამხედველობა. |
| საერთაშორისო აღიარება | განსხვავებული ეროვნული განმარტებები. | მსოფლიოში ერთიანად სერტიფიცირებადი სტანდარტი. |
ISO 22000-ის 4 ძირითადი სვეტი
სურსათის უვნებლობის მენეჯმენტის სისტემა ISO 22000-ის მიხედვით ოთხ ძირითად სამშენებლო ბლოკს ეყრდნობა:
1. ინტერაქტიული კომუნიკაცია
სურსათის უვნებლობის საფრთხეები მთელ ჯაჭვზე გამჭვირვალედ უნდა ეცნობოს: წინა რგოლში მომწოდებლებს, მომდევნო რგოლში მოვაჭრეებსა და საბოლოო მომხმარებლებს, ასევე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანოებს.
2. სისტემის მართვა
FSMS კომპანიის ზოგად მენეჯმენტის პროცესებშია ჩაშენებული (დაგეგმვა, დოკუმენტების მართვა, მენეჯმენტის შეფასება).
3. საბაზისო ჰიგიენის პროგრამები (Prerequisite Programmes – PRP)
ძირითადი ჰიგიენური წინაპირობები უნდა შესრულდეს: მავნებლების კონტროლი, სამშენებლო მოთხოვნები სამზარეულოებისა და საწარმოო დარბაზებისთვის, პერსონალის ჰიგიენა, წმენდა და დეზინფექცია, ნარჩენების განკარგვა.
4. HACCP პრინციპები Codex Alimentarius-ის მიხედვით
- ყველა ბიოლოგიური, ქიმიური და ფიზიკური საფრთხის დადგენა
- კრიტიკული საკონტროლო წერტილების (CCP) და ოპერაციული პრევენციული პროგრამების (oPRP) განსაზღვრა
- კრიტიკული ზღვრული მნიშვნელობების დადგენა (მაგალითად, ბირთვის ტემპერატურა გაცხელებისას, pH მნიშვნელობები)
- ხარვეზის გარეშე ზედამხედველობის სისტემის დამკვიდრება
- მაკორექტირებელი ქმედებების განსაზღვრა ზღვრული მნიშვნელობის გადაჭარბებისას
ხარვეზის გარეშე მიკვლევადობის ვალდებულება
თუ ყველა დაცვის ზომის მიუხედავად დაბინძურება მაინც მოხდება, ყოველი წუთი ითვლის. ISO 22000 მიკვლევადობის სისტემას მოითხოვს „One-Step-Back / One-Step-Forward“ პრინციპით:
- კომპანიამ წამებში უნდა დაადგინოს, რომელი მომწოდებლისგან მოვიდა კონკრეტული ნედლეულის პარტია.
- ასევე ხარვეზის გარეშე უნდა იყოს მიკვლევადი, რომელ საბოლოო პროდუქტებში შევიდა ეს პარტია და რომელ საბითუმო მოვაჭრეებს ან ფილიალებს მიეწოდა დაზარალებული პარტიები.
- რეგულარული გამოხმობის სიმულაციები უზრუნველყოფს, რომ გუნდი საგანგებო შემთხვევაში მაშინვე ქმედუნარიანი იყოს.
საბაზრო უპირატესობები სერტიფიცირებული სურსათის საწარმოებისთვის
- საერთაშორისო ვაჭრობა და ექსპორტი: ISO 22000 მსოფლიოში ცნობილი და აღიარებულია. ის კარს უღებს საერთაშორისო სუპერმარკეტების ქსელებსა და გლობალურ სურსათის კონცერნებს.
- დაცვა არსებობისთვის საშიში სკანდალებისგან: CCP-ის სტრუქტურირებული ზედამხედველობა დაბინძურებას ხელს უშლის, სანამ პროდუქტი ქარხნის კარიბჭეს დატოვებს.
- შემცირებული აუდიტის დატვირთვა: როდესაც მომხმარებლები და ორგანოები ხედავენ, რომ სერტიფიცირებული FSMS არსებობს, დროის მჭამელი მომხმარებლის აუდიტების რაოდენობა შესამჩნევად იკლებს.
დასკვნა
სურსათის უვნებლობა კომპრომისს არ იტანს. ISO 22000-ით აშენებთ მდგრად მენეჯმენტის სისტემას, რომელიც მომხმარებელს იცავს, თქვენს ბრენდს რეპუტაციული ზიანისგან იცავს და მსოფლიო ბაზრებზე წვდომას გიხსნით.
გსურთ თქვენი სურსათის საწარმოს სერტიფიცირება?
cert-authority.com (ICB) აუდიტს უკეთებს რესტორნებს, მსხვილ სამზარეულოებსა და სურსათის მწარმოებლებს მსოფლიოში. გამოთვალეთ აუდიტის ხარჯი ჩვენს ფასების გვერდზე.